Historia

     W dniu 21 marca 2022 roku mija 500 lat od wygłoszenia przez Mikołaja Kopernika na Sejmiku Prus Królewskich w Grudziądzu traktatu „O szacunku monety” (“De aestimatione monetae”). Była to pierwsza publiczna prezentacja poglądów monetarnych uczonego zakończona debatą. W swoim traktacie poprzedzonym skrupulatnymi badaniami monet znajdujących się w obiegu, co przy istniejącym chaosie monetarnym wcale nie było łatwe. Kopernik w sposób naukowy uporządkował pojęcia związane z pieniądzem i monetami oraz sformułował prawo zwane później od jego nazwiska prawem Kopernika. Formuła ta stwierdza, iż jeżeli w obiegu znajdują się pieniądze o tym samym nominale ale różne pod względem wagi i stopu użytych do ich wybicia kruszców, to monety „lepsze” czyli o większej masie i bardziej wartościowym stopie tj. zawierające więcej srebra są wycofywane z rynku i pełnią rolę środka gromadzenia skarbu (tezauryzacji), natomiast w obiegu pozostają monety „gorsze”. Tak więc na rynku pieniądz gorsz wypiera pieniądz lepszy.

 

     Przed nami 500-lecie wygłoszenia przez Kopernika tak doniosłego dla gospodarki Rzeczypospolitej traktatu. Należy to wydarzenie uczcić w sposób godny. Tym bardziej, że grudziądzanie przez minione 50 lat nigdy o Koperniku nie zapominali. W lutym i marcu każdego roku począwszy od 1972 roku do chwili obecnej społeczeństwo przypomina sylwetkę uczonego w różnych aspektach. Corocznie na plakatach Grudziądzkich Dni Kopernikańskich możemy znaleźć kilkadziesiąt imprez organizowanych z potrzeby serca przez Grudziądzan i miejscowe instytucje kulturalne i oświatowe. Działania te są podejmowane w pełni społecznie i bez żadnego budżetu. Świadczy to o żywej pamięci społeczeństwa związanej z Kopernikiem i jego dokonaniami.

 

     500-lecie wygłoszenia traktatu “O szacunku monety” jest też świetną okazją do promocji idei kopernikańskich i szerszej popularyzacji tej mniej znanej dziedziny działalności Kopernika jaką jest ekonomia, a ściślej gospodarka finansami. Tym bardziej, że mimo upływu czasu sformułowane przez niego prawo nie straciło nic na swej aktualności. Uroczystości związane z obchodami tej rocznicy mogą stać się podobnie jak 50 lat temu wprowadzeniem do następującej rok później 550 rocznicy urodzin Kopernika.